00:01 [Müzik]
00:07 Johnson o paylaşmış. Amacı hizmet. Madem
00:10 siz bir taraftan bilgisayar oynarken bir
00:12 taraftan bunlara bakıyorsunuz. O yüzden
00:15 tam böyle bilgisayar oynarken yan
00:17 taraftan dinlemelik konular açalım size
00:19 de. John Snow demiş ki Mustafa Kemal
00:22 Paşa'nın adeta bir gerilim filminden
00:24 fırlamışçasına yürüttüğü 19 Mayıs
00:26 stratejisinin perde arkası. İngilizler
00:28 saray ve paşa'nın birbirini oyuna
00:30 getirmek için oynadığı satranç oyunun
00:32 arka planını okuduğunuzda çok
00:33 şaşıracaksınız demiş. Bakalım. Mustafa
00:36 Kemal Samsun'a Karadeniz'deki Türklerin
00:38 Rum ve İngilizlere karşı isyan
00:40 girişiminin yok edilmesi için
00:42 gönderilmişti. Yorumlara neler neler
00:45 yazdılar bu arada. Yorumları okusanız
00:47 abi beyninizi beyin koşarak uzaklaşır.
00:50 Sarayın amacı Türkleri teskin etmek için
00:52 nüfuzlu bir paşadan istifade etmekti. Bu
00:55 sayede İngilizlerin arzuladığı sükunet
00:56 sağlanacaktı. Vahdettin Mustafa Kemal'i
00:59 ik yıldır iyi tanıyordu. Onu yaveri
01:01 olarak Almanya'ya götürmüştü. Enverle
01:03 arasının açık olması nedeniyle
01:05 İttihatçılarla aynı kefeye koymuyor,
01:07 orduyla arasında bir sigorta olarak
01:09 görüyordu. Vahdetine göre Mustafa Kemal
01:11 safına çekebileceği isimdi. Buradan da
01:14 arkadaşlar bakın savaşların beyinle her
01:17 türlü mücadelenin, her türlü savaşın en
01:19 önemli komponentinin beyin olduğunu,
01:22 taktik, strateji olduğunu görüyoruz. Bu
01:24 çok önemli. Birçok kişi bunu söylemiyor
01:26 çünkü. Evet. İngilizler İstanbul'u işgal
01:29 ettiğinde bir fişleme listesi
01:30 hazırlamıştı. Bu listede Enver, Cemal,
01:33 Talat yönetimine yakın savaş yanlısı
01:35 kimseler vardı. Mustafa Kemal hem önceki
01:37 yönetimle açık, arası açık bir isimdi
01:40 hem de savaşa Almanlarla birlikte
01:42 girilmesine karşı çıkmıştı. Mustafa
01:44 Kemal ise sarıyı ve İngilizleri manipüle
01:46 ederek ve mümkünse resmi bir görevle
01:49 Anadolu'ya giderek direnişi başlatmanın
01:51 peşindeydi. Bu stratejinin en mühim
01:53 noktası asi olarak yaftalanmadan
01:55 Anadolu'da serbestçe direniş
01:57 propagandası yapabilmesiydi. Bu noktada
01:59 Mustafa Kemal'in imdadına bir tesadüf
02:01 yetişti. Arkadaşı Ali Fuat'ın kardeşinin
02:04 kayın pederi Mehmet Ali Bey hükümette
02:06 bakandı. Ali Fuat babası Fazıl Paşa la
02:09 birlikte Mustafa Kemal'i Mehmet Ali ile
02:11 tanıştırarak Samsun görevinin önünü
02:12 açmaya yardım etti. Mustafa Kemal 19
02:15 Mayıs'ta Samsun'a çıkar çıkmaz saray ve
02:17 İngilizleri uyandırmaksızın direnişin
02:19 taşlarını döşemeye başladı. Anadolu'daki
02:21 komutanlarla iletişim kurdu ve İngiliz
02:23 müdahalesine sıyrılmak için 25 Mayıs'ta
02:25 Havza'ya yola çıktı. Havza nispeten
02:28 güvenli bir bölgeydi. Oraya gider gitmez
02:31 şehrin ileri gelenlerini bir direniş
02:33 cemiyeti kurmaları için örgütledi. 30
02:35 Mayıs ve 6 Haziran'da aha geliyor. 6
02:38 Haziran daha da ileri giderek bir
02:40 direniş mitingi tertipledi. Böylece
02:42 gerilim dansı başlamış oldu. Hoca
02:44 Sıtkın'ın 6 Haziran'daki mitinge
02:46 gerekirse kazma ve kürekle direniş
02:48 söylemleri İngilizlerin dikkatini
02:50 çekmekte gecikmedi. İngiliz general
02:52 Milne Osmanlı Savaş Bakanlığı'na talimat
02:55 vererek Mustafa Kemal'in geri
02:57 çağırmasını resmen talep etti. Ertesi
02:59 gün Samsun'dan gelen haberler Mustafa
03:01 Kemal'in direnişte liderlik rolü
03:02 oynadığını tespit ederek oyuna
03:04 getirildiğini kavradı. Yüksek komiser
03:06 Korp Kaltorp Mustafa Kemal'in geri
03:09 çalmasının yanında görevinden de azz
03:12 edilmesini resmen talep etti. Sen daha
03:14 Davuk Gülemeng. Sen daha Davuk Güdemeng.
03:18 Yurt dışındaki adam ne isterse bizim
03:20 başımızdaki adamın yapması. Tanıdık
03:22 geliyor mu arkadaşlar? Tanıdık geliyor
03:24 mu? İngilizler Mustafa Kemal'i deşifre
03:26 etmişti ama saray deşifre edildiğini ona
03:28 bildirmek istemiyordu. Çünkü bu durumda
03:30 gemileri yakar ve direnişe devam ederdi.
03:32 Haliyle saray onu hiçbir şey
03:34 hissettirmeden İstanbul'a getirmek için
03:36 bir strateji başlattı. Sadrazam Damat
03:38 Ferit 6 Haziran günü Paris Konferansına
03:41 katılmak için başkente ayrılmış vekil
03:43 olarak Mustafa Sabri'yi bırakmıştı. O
03:45 sıkı bir İngiliz hayranıydı ve Mustafa
03:47 Kemal'e karşı son derece negatifti.
03:49 Haliyle İngilizlerin emrini yerine
03:51 getirmekte tereddüt etmedi. Saray bu
03:53 kapsamda ilk adımını 8 Haziran'da attı.
03:56 Savaş Bakanı Şevket Turgut Paşa Mustafa
03:59 Kemal'e telegraf çekerek derhal
04:00 İstanbul'a gelmesi gerektiğini yazdı.
04:02 Bir gerekçe yoktu. Yalnızca gelmesi
04:04 gerektiği yazılıydı. Haliyle bu durum
04:06 Mustafa Kemal'i şüphelendirdi. Fakat
04:08 Mustafa Kemal kendini sağlama almıştı.
04:10 Derhal şifreli bir telgrafla Çanakkale
04:12 kahramanı Cevat Paşa'ya meselenin arka
04:16 planını sordu. Cevat Paşa, Fevzi Paşa ve
04:18 Mustafa Kemal 15 Mayıs günü İstanbul'da
04:22 gizlice görüşmüş ve birliktelik yemini
04:24 etmişti. Cevat Paşa meselenin aslını
04:26 öğrenip 11 Haziran günü şifre cevap
04:29 vererek İngilizlerin isteği üzerine
04:31 İstanbul'a çağrıldığını iletti. Böylece
04:33 Mustafa Kemal deşifre olduğunu kesin
04:34 şekilde anladı. İlk iş olarak
04:36 askerlerinden birini Amasya'ya gönderip
04:39 ortamı yoklamak istedi. Ardından Şevket
04:42 Turgut Paşa'ya deşifre olduğundan
04:44 habersizmiş gibi İstanbul'a neden davet
04:46 edildiğini sorarak zaman kazanmak
04:48 istedi. Amasya'da direniş ruhunun
04:51 bulunduğunu haber alır almaz 12 Haziran
04:53 günü harekete geçerek Anadolu içlerine
04:55 doğru sokuldu. Bu arada arkadaşlar
04:57 yorumlarda neler neler diyor. Aslında
04:59 Vahdettin yapmış da Vahdettin yollamış
05:01 da bilmem neymiş de bunların hepsi
05:03 uydurmaymış da aynen bugün olduğu gibi
05:05 mi abi? Aynen bugün olduğu gibi mi?
05:07 Aynen bugün olduğu gibi mi abi? Terör
05:09 örgütünün üyelerinin özel salonlarda
05:12 alkışlattırıldığı Türkiye'nin düşmanı
05:14 olan Türkiye Cumhuriyeti'ne düşman olan
05:16 terör örgütlerinin şey yapıldığı,
05:18 rahatça istediklerini yapabildiği,
05:20 onların isteklerinin dinlendiği aynen
05:22 bugünkü gibi mi? Hayır. İşin komik yanı
05:24 ne biliyor musunuz? Şey falan diyorlar.
05:25 Arşivler yalan söylüyor. Ya da işte
05:26 biraz okursanız, biraz araştır. Oğlum
05:29 siz iki gün sonra bugün de inkar
05:31 edeceksiniz. Kral, kral kral beni
05:33 dinliyor musun? Orada yorum yazan
05:35 vatandaşlar iki gün sonra bugünü inkar
05:38 edeceksiniz lan siz. Sizin neyinize 100
05:40 sene öncesini inkar etmek? Siz iki gün
05:42 sonra bugünü inkar edeceksiniz.
05:44 Ergenekon dönemlerini inkar etmediniz
05:46 mi? Habur rezaletlerini inkar etmediniz
05:48 mi? Fethullah'a ne istersen vermedik.
05:50 Şey ne istediğin de vermedik
05:52 muhabbetlerini inkar etmediniz mi? Samon
05:54 Yolu
05:55 TV'lerde yapılanları, oradaki haberleri
05:58 vesaireleri, oradaki düzmece haberleri
06:01 onları inkar etmediniz. Bunların hepsini
06:02 inkar ettiniz. Böyle hava olsun diye,
06:04 kimden olduğunuz belli olsun diye
06:06 minibüslerin falan böyle önüne zaman
06:08 gazetesi koymalarınızı falan inkar
06:09 etmediniz mi? Hepsini inkar ettiniz.
06:11 Zamanında muhterem hoca efendi dedik,
06:14 dediğinizi inkar etmediniz mi? 10 sene
06:16 öncesini inkar ettiniz. İki gün sonra da
06:18 bugün inkar edeceksiniz. Bugün şu anda
06:21 yaşı yaşanıyor olduklarımızı iki gün
06:23 sonra inkar edeceksiniz. Diyeceksiniz ki
06:25 bugünler yaşanmadı aslında. Araştırmanı
06:27 öneririm. Öyle diyecekler arkadaşlar. Yo
06:29 şu an böyle bunlar yaşanmıyor.
06:32 Araştırmanı öneririm. Arşivler yalan
06:34 söylüyor. Mustafa Kemal Amasya'da çok
06:37 sıcak karşılandı. Şehirde derhal Direniş
06:39 Cemiyeti örgütledi. Bu noktada emekli
06:42 müftü Abdurrahman Kamil Efendi devreye
06:44 girdi. Yaşlıd adamı 13 Haziran Cuma günü
06:47 camide muazzam bir konuşma yaparak
06:49 Mustafa Kemal'in peşinden gidileceğini
06:51 söyledik. Size bu konuyla ilgili önemli
06:52 bir şey söyleyeceğim. Ha bundan en
06:54 bundan sonra onu söylerim. Hatta ilginç
06:56 ve kritik bir olay bence. Mustafa Kemal
06:59 deşifre edildiği gerçeğini öğrendiğini
07:01 belli etmeksizin rutin raporlarını
07:03 hükümete göndermeye devam etti. Bir
07:05 yandan da Vahdete bizzat yazarak
07:07 İstanbul'a getirilmek istediğini fakat
07:09 zorlanırsa görevine istifa edeceğini
07:11 yazdı. Amacı zaman kazanmaktı.
07:13 İngilizler bu süreçte Mustafa Kemal'in
07:15 Sivas ve Erzurum'a giderek direniş
07:17 cephesini genişleteceğini tespit edince
07:19 hükümet bir kez daha devreye girdi.
07:21 Posta müdürü Refik Halit Amasya telgraf
07:24 telgrafhanesine talimat göndererek
07:26 Mustafa Kemal'in yazışmalarının
07:28 gönderilmemesini istedi. Hükümet yazışma
07:30 yasağı kararını Mustafa Kemal'e
07:32 bildirmemişti. Zira onu ürkütmek değil
07:35 kandırmak istiyorlardı. Fakat telgraf
07:37 memurları kararı ona bildirmekte
07:39 gecikmedi. Mustafa Kemal stratejisi
07:41 gereği öğrendiği bu gerçeği hükümete
07:43 yansıtmadan eylemlerine devam etti.
07:45 İngilizler sarayın Mustafa Kemal'i
07:47 kandırarak İstanbul'a getirme
07:48 stratejisinin uzaması nedeniyle baskıyı
07:50 arttırdı. Hükümet Mustafa Kemal'in
07:52 yanında direniş cemiyetlerinin
07:54 telgraflarının gönderilmesine de yasak
07:56 getirince ipler son derece gerildi.
07:58 Tweet'lerine kısıtlama gelmiş mi peki?
08:00 Tweetlerine da kısıtma kısıtlama gelmiş
08:02 arkadaşlar. tweetlerine, "Mustafa Kemal
08:04 yasak kararını hükümeti hedef almaksızın
08:07 yalnızca telgraf müdürlüğünü eleştirerek
08:09 tepki gösterdi. Savaş Bakanlığı Mustafa
08:11 Kemal'i bir kez daha İstanbul'a davet
08:14 edip bunun hükümet kararı olduğunu
08:16 bildirdi." Mustafa Kemal'in İstanbul'a
08:18 dönme niyetinde olmaması üzerine Savaş
08:20 Bakanlığı bu kez Karabekir'e telgraf
08:23 çekerek Mustafa Kemal'in yerine
08:25 kendisini atamak istediklerini bildirdi.
08:27 Fakat Karabekir Mustafa Kemal'den yana
08:29 tavır alarak görevinde kalması
08:30 gerektiğini gerektiği cevabını verdi.
08:33 Düğümler deyim yerinde ise 22 Haziran'da
08:35 koptu. Mustafa Kemal, Ali Fuat ve Rauf
08:37 gibi isimlerin de katılımıyla Amasya
08:40 genelgesini kaleme alarak direnişi tüm
08:42 yurda resmen ilan etti. Karar
08:44 İstanbul'da şok etkisi yarattı. Hükümet
08:46 ilk iş olarak Mustafa Kemal'i görevden
08:48 aldı. Fakat azil kararı Mustafa Kemal'e
08:51 bildirilmedi. Bunun yerine Doğu
08:52 Anadolu'daki valilere talimat verilerek
08:55 Mustafa Kemal'in görevden alındığı ve
08:57 kendisi asla iletişim kurulmaması
08:59 emredildi. Öte yandan Sivas'taki 3ün
09:01 kolordu Mustafa Kemal'in yetki alanından
09:03 çıkarıldı. Hükümet bir sonraki adımında
09:06 Mustafa Kemal'in potansiyel müttefiki
09:09 Konya'daki ordu müfettişi Mersin'i Cemal
09:12 Paşa'yı İstanbul'a çağırdı. Saray
09:14 baskıyı artırırken İngilizler Mustafa
09:17 Kemal'in tutuklanmasını ve Malta'ya yürü
09:19 sürülmesinin şart olduğunu söylüyordu.
09:22 Mersinli Cemal Paşa Mustafa Kemal'le
09:24 ortak hareket etmesine rağmen hükümet
09:26 baskısından çekinerek ve Mustafa Kemal'e
09:28 bilgi vermeden gizlice İstanbul'a gitti.
09:31 Fakat Mustafa Kemal geri adım atmadı.
09:33 General Milne, Mustafa Kemal'in en kısa
09:35 sürede İstanbul'a getirilmesini talep
09:37 edip aksi halde vahdetin bizzat sorumlu
09:39 olacağı yönünde tehditte bulundu.
09:41 İçişleri Bakanı Ali Kemal Mustafa
09:43 Kemal'in yakalanması için Elazığ Valisi
09:45 Ali Galip'e talimat gönderdi. Ali Galip
09:48 Sivas'a giderek Vali Mehmet Reşit
09:50 Paşa'ya Mustafa Kemal tutuklamasını
09:52 tavsiye etti. Reşit Paşa iki arada bir
09:55 derede kalmıştı. Görev gereği hükümeti
09:57 dinlemesi gerekiyordu ama vicdanen
09:59 Mustafa Kemal'i destekliyordu. Ne
10:01 yapacağını bilemez haldeydi. Mustafa
10:03 Kemal Sivas'a geçmeye karar verdiğinden
10:06 önden bir askerini şehre göndermiş ve
10:08 ortamı yoklamasını istemişti. Reşit Paşa
10:11 Mustafa Kemal'in askerleriyle görüşerek
10:14 onun görevden alındığı yönündeki gizli
10:16 talimatını deşifre etti. Ama Ali
10:18 Galip'in niyetinden bahsetmedi. Mustafa
10:20 Kemal azz edildiğini öğrenmesine rağmen
10:23 resmi bir tebliğ yapılmadığı için
10:24 görevine devam etmeye karar verdi. İlk
10:26 iş Amasya'n ayrılıp Tokat'a geçti.
10:28 Telgrafhaneye gidip Sivas'a yola
10:30 çıktığını Reşit Paşa'ya iletti. Fakat
10:33 telgrafın 4 saat sonra çekilmesini
10:35 istedi. İlginç. Reşit Paşa Mustafa
10:38 Kemal'in kurduğu oyunu anlamış
10:39 anlamamıştı ama Galip anladı. Mustafa
10:42 Kemal yola çıkmamıştı. varmak üzereydi.
10:45 Paniğe kapılıp ortan kayboluyor. Ali
10:47 Galip Mustafa Kemal Reşit Paşa'yı şehir
10:49 girişinde gördüğüne zorla yanına oturttu
10:50 ve yanımda rehine gibisiniz. Şayet bir
10:53 pusu varsa benden önce kurban gitmeniz
10:55 muhakkaktır. Dedi. Reşit Paşa neredeyse
10:57 ağlayacak haldeydi. Olan biteni olduğu
10:59 gibi anlattı. Daha da ne kadar çok bunun
11:02 dizisini çekseler ya abi bunun dizisini
11:05 çekseler ya çok ilginç olur ha. Sırf
11:06 bunun hatta filmini yapsınlar. Benim
11:08 bildiğim kadarıyla yok bunun filmi. Ha
11:10 Ali Galip'i aşladı. Ali Kemal bir
11:13 hükümet tartışması görevlinden istifa
11:15 etti. Bayağı bayağı bir sezon dizi ya da
11:18 bir tane film olur bu. Tam bir filmlik.
11:21 Mustafa Kemal Ali Ferit'in süper
11:23 emeklilik rüşvete kanmak yerine
11:24 Erzurum'a devam etmeye karar verdi.
11:26 Ellerinizi öperim olarak
11:27 sonlandırıyordu. Mustafa Kemal 19
11:29 Mayıs'tan beri sürdürdüğü strateji sona
11:31 ermişti. Bu süreçte birkaç şehirde
11:34 teşkilatlanmış ve Erzurum'da toplanacak
11:36 kongrenin doğal lideri halini almayı
11:38 başarmıştı. Strateji çok önemli
11:40 arkadaşlar. Hadisenin devamı malum.
11:42 Saray ve İngilizler o günden sonra
11:43 Mustafa Kemal hakkında açık yayına
11:45 başladı. Pek çok iftira, dezenformasyon
11:47 yürürlüğü koyarak, "İsrail ajanı
11:49 demişler. Bir de gizli AKP'li" demişler
11:51 galiba. Bir taraf gizli AKP'li demiş,
11:53 öteki taraf İsrail ajanı demiş. 1920
11:56 yılında ilan eden idam fetvasına ulaşan
11:58 süreç yaşandı ama işten geçmişti.
12:00 Atatürk'ün yaşadığı bu süreç aksiyonlu
12:02 bol bir film sahnesi gibidir. Aynı zaman
12:05 meşru bir mücadeleye başlamak kadar bu
12:07 mücadeleyi başarı yürütmek için zekice
12:09 tasarlanmış stratejinin gerekli olduğunu
12:11 yansıtıyor. Sadece haklı olmak yetmiyor.
12:13 Akıl ve strateji de gerekiyor. Çok çok
12:15 önemli. Her şeyden önemlisi arkadaşlar
12:17 sakın bunu unutmayın. Bunu hiçbir zaman
12:20 unutmayın arkadaşlar.